Chi tiết Tin tức - Sự kiện

Thứ năm, Ngày 17/11/2016 Facebook
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY THANH LONG
1. Yêu cầu sinh thái - Nhiệt độ: Cây thanh long (Hylocereus undatus Haw.) là cây nhiệt đới có nguồn gốc ở vùng sa mạc thuộc Mêhicô và Colombia. Nhiệt độ thích hợp cho thanh long sinh trưởng và phát triển từ 20 - 340C. Trong điều kiện thời tiết có sương giá nhẹ với thời gian ngắn cũng sẽ gây ảnh hưởng cho cây thanh long.

- Ánh sáng:

Cây thanh long chịu ảnh hưởng của quang kỳ, ra hoa trong điều kiện ngày dài, cây sinh trưởng và phát triển tốt ở các nơi có ánh sáng đầy đủ, thiếu ánh sáng thân cây ốm yếu. Tuy nhiên, nếu cường độ ánh sáng quá cao, nhiệt độ cao sẽ làm giảm khả năng sinh trưởng của thanh long.

- Nước:

   Cây thanh long có khả năng chịu hạn nhưng không chịu úng. Để cây phát triển tốt, cho nhiều quả và quả to cần cung cấp đủ nước, nhất là trong thời kỳ phân hoá mầm hoa, ra hoa và kết quả.

   Nhu cầu về lượng mưa cho cây là 800 - 2.000 mm/năm, nếu thấp hơn hoặc vượt quá sẽ dẫn tới hiện tượng rụng hoa và thối quả.

   Có nguồn nước tưới chủ động trong mùa khô, vườn trồng không sử dụng các nguồn nước thải.

- Đất đai :

   Cây thanh long trồng được trên nhiều loại đất khác nhau từ đất cát pha, đất xám bạc màu, đất phèn đến đất phù sa, đất đỏ Bazan, đất thịt…

   Tuy nhiên, cây thanh long đạt hiệu quả cao trong điều kiện đất tơi xốp, thông thoáng, thoát nước tốt, không bị nhiễm mặn và có pH từ 5 – 7.

2. Thiết kế vườn

- Chuẩn bị đất trồng:

   Đất được cày kỹ, tạo mặt phẳng để dễ thoát nước chống ngập úng, không nên sử dụng thuốc khai hoang để xử lý thực bì.

- Trụ trồng : Có thể dùng trụ gỗ, trụ gạch hoặc xi măng cốt sắt để trồng thanh long. Hiện nay trụ xi măng cốt sắt đang được khuyến cáo và sử dụng phổ biến trong sản xuất.

   Trụ có kích thước dài 2 – 2,2 m, cạnh vuông từ 15 – 20 cm.

   Khi trồng, phần trên mặt đất cao khoảng 1,5 – 1,6 m, phần chôn dưới mặt đất khoảng 0,5 – 0,6 m, phía trên trụ có 4 cọng sắt ló ra dài 20 - 25cm được bẻ cong theo 4 hướng dùng làm giá đỡ cho cành thanh long.

- Mật độ - khoảng cách trồng:

Cây thanh long là cây ưa sáng và cần nhiều ánh nắng, nếu trồng mật độ dày cành đan chéo nhau khó đi lại chăm sóc.

Nên trồng với khoảng cách là 3m x 3m (hàng cách hàng 3 m, trụ cách trụ 3m), mật độ khoảng 1.000 - 1.100 trụ/ha ( khoảng 40 trụ/ sào)

- Giống trồng :

- Giống hiện trồng phổ biến là giống thanh long ruột trắng và giống thanh long ruột đỏ.

-  Giống có thời gian ra hoa từ tháng 4 – 9 (chính vụ), thời gian từ ra hoa đến khi được thu hoạch khoảng 28 – 35 ngày

Cành được chọn làm hom giống cần chọn ở những cành tốt, khỏe và phải đạt các tiêu chuẩn sau:

- Tuổi cành 12 tháng (đã cho quả vụ trước, không nên chọn những cành vừa mới cho quả), cần chọn các cành có gốc cành đã bắt đầu hoá gỗ để hạn chế bệnh thối cành.

- Chiều dài cành tốt nhất từ 40 – 50 cm.

- Cành khỏe có màu xanh đậm, sạch sâu bệnh.

- Các mắt trên cành phải mang chùm gai tốt, mẩy.

Phần gốc cành được cắt bỏ phần vỏ khoảng 2 – 4 cm chỉ để lại lõi giúp nhanh ra rễ và tránh thối gốc. Cành được giâm nơi thoáng mát khoảng 20-30 ngày ra rễ có thể đem trồng

3. Kỹ thuật trồng và chăm sóc

a. Thời vụ trồng

Cây thanh long có thể trồng được quanh năm, nhưng thời điểm xuống giống thích hợp nhất là:

- Tháng 10-11: Thời gian này thuận lợi là nguồn hom giống dồi dào, các vùng đất thấp tránh được nguy cơ ngập úng, nhưng cần phải đảm bảo có đủ nước tưới trong mùa khô.

- Tháng 5-6 : Đối với các vùng thiếu nước nên trồng vào đầu mùa mưa (tháng 5-6) nhưng sẽ gặp khó khăn về hom giống.

- Tốt nhất có kế hoạch giâm hom để chủ động xuống giống .

b. Cách đặt hom

- Đặt hom cạn 2-3 cm, đặt phần lõi (đã gọt bỏ lớp vỏ bên ngoài) xuống đất để tránh thối gốc.

- Khi trồng nên áp phần phẳng của hom vào mặt trụ tạo điều kiện thuận lợi cho cành ra rể và bám sát vào cây trụ.

- Sau khi trồng dùng dây cột hom vào trụ để tránh gió làm lung lay, đổ ngã.

- Mỗi trụ đặt 4 - 5 hom theo từng mặt trụ.

c. Tưới nước

Cây thanh long là cây chịu hạn, tuy nhiên trong điều kiện nắng hạn kéo dài nếu không đủ nước sẽ làm giảm khả năng sinh trưởng phát triển của cây và giảm năng suất.

Biểu hiện của sự thiếu nước ở cây thanh long là: Cành mới hình thành ít, cành sinh trưởng rất chậm, bị teo tóp và chuyển sang màu vàng. Ở những cây thiếu nước khi ra ra hoa, tỉ lệ rụng hoa ở các đợt ra hoa đầu tiên cao > 80%, quả nhỏ. Do đó, cần tưới nước thường xuyên đảm bảo đủ độ ẩm cho cây phát triển.

d. Tủ gốc giữ ẩm

Vào mùa nắng nên dùng rơm rạ, xơ dừa, rễ lục bình (bèo tây)… để tủ gốc giữ ẩm cho cây. Ngoài việc giữ ẩm cho cây biện pháp này còn giúp hạn chế sự phát triển của cỏ dại và bổ sung dinh dưỡng cho đất.

e. Tỉa cành và tạo tán

Mục đích của tỉa cành và tạo tán là tạo cho cây có bộ khung cơ bản, thông thoáng giúp cây sinh trưởng mạnh, cho năng suất cao và ổn định.

- Tỉa cành tạo bộ tán đẹp cho cây, hạn chế sâu bệnh và cạnh tranh dinh dưỡng.

- Từ mặt đất tới giàn, tỉa tất cả các cành xung quanh chỉ để lại một cành phát triển tốt, áp sát cây trụ.

- Trên giàn, tỉa cành theo nguyên tắc 1 cành mẹ để lại 1-2 cành con, chọn cành sinh trưởng mạnh, phát triển tốt, tỉa bỏ các cành tai chuột (bánh mì), cành ốm yếu, cành sâu bệnh, cành già không còn khả năng cho quả, các cành nằm khuất trong tán không nhận được ánh sáng. Khi cành dài 1,2m – 1,5m bấm đọt cành giúp cành phát triển tốt và nhanh cho quả.

- Hàng năm, sau khi thu hoạch cần tỉa bỏ những cành đã cho quả 2 năm, cành bị sâu bệnh, cành ốm yếu, cành nằm khuất trong tán.

f. Cỏ dại: Cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng với cây thanh long và là nơi trú ẩn của sâu bệnh. Trước mỗi đợt bón phân cần làm sạch cỏ gốc và xung quanh gốc.

Phải dọn dẹp, cắt sạch cỏ trong vườn, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc trừ cỏ nhằm hạn chế khả năng ô nhiễm đất do thuốc. Nếu dùng chỉ được phép dùng các loại thuốc nằm trong danh mục cho phép của Bộ Nông nghiệp & PTNT, nếu sử dụng thuốc diệt cỏ để xử lý cỏ dại trong vườn thì phải ghi chép và lưu giữ trong hồ sơ của hộ gia đình, HTX … ngày phun, loại thuốc và liều lượng đã sử dụng.

g. Phân bón

Tuỳ theo loại đất, giai đoạn sinh trưởng của cây thanh long mà phải bón đầy đủ phân cho cây phát triển. Riêng đối với phân chuồng phải có nơi ủ để hạn chế ô nhiễm đất và nguồn nước.

+ Giai đoạn kiến thiết cơ bản: (1-2 năm đầu sau khi trồng).

Tổng lượng phân bón cho 1 năm đầu từ lúc bắt đầu trồng tính cho 1 sào bắc bộ là:

Phân chuồng: 300 – 400kg

Đạm: 10 - 15kg

Lân: 20 – 45kg

Kali: 10 – 15kg

- Bón lót: Được áp dụng vào 1-2 ngày trước khi trồng, với liều lượng 5 - 10 kg phân chuồng hoai, 0,4 – 0,5 kg Super lân hoặc Lân Văn Điển/trụ .

- Nếu không chủ động được nguồn phân chuồng có thể thay thế phân chuồng bằng các loại phân hữu cơ sinh học với liều lượng từ 0,5 - 1 kg theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

- Một tháng sau khi trồng: bón 1/3 lượng phân trên 1 sào.

- Đến tháng 3-4 năm sau bón thúc tiếp 1/3 lượng phân.

- Tháng 6-7 thúc nốt lượng phân còn lại.

- Cách bón: ở năm đầu phân hóa học (chẳng hạn Urê) được hòa vào nước và tưới hoặc phun lên cả thân cành để thúc cành mau leo lên đầu trụ. Các năm sau rải phân quanh gốc rồi tưới nhẹ cho phân hòa tan và ngấm xuống đất.

+ Giai đoạn kinh doanh : (Từ năm thứ 3 trở đi)

Năm thứ 3 trở đi năng suất đã khá ổn định cần chú trọng tới K, một loại phân cần thiết để làm quả ngon ngọt và chắc hơn. Lượng phân trung bình cho mỗi trụ như sau:

 Phân chuồng : 15 - 50 kg;

 Phân lân (Super lân) : 0,5 kg;

 Urê : 0,5 kg;

 NPK: 1,5 kg;

 KCl : 0,5 kg. Chia phân ra làm 3 lần:

- Lần thứ 1 sau khi tỉa cành (tháng 10 - 11) gồm: tất cả phân chuồng + tất cả lân + 1/3 Urê. Mục đích là để thúc các đợt lộc cành đầu tiên ra nhanh để nó mau trưởng thành làm cơ sở cho việc ra quả vào mùa tới.

- Lần thứ 2 cách lần thứ l độ 40 ngày gồm 1/3 Urê + 1/5 NPK + 1/2 KCl để thúc đợt cành thứ 2.

- Lần thứ 3 vào tháng 3 gồm 1/3 Urê + 2/5 NPK + 1/2 KCl thúc đợt cành cuối cùng và làm đợt cành thứ 1 phân hóa mầm hoa.

Sau ba lần thúc thì bụi thanh long có 3 - 4 lớp cành và đợt nụ đầu tiên bắt đầu xuất hiện, rồi lớp nụ này kế tiếp lớp nụ hoa, lớp quả này kế tiếp lớp quả kia, người làm vườn quan sát sự ra hoa và năng suất mà bón bổ sung từng đợt NPK cho hết 2/5 còn lại bằng cách chia nhỏ lượng phân này rải làm nhiều đợt trong thời gian cây nuôi quả. Ngoài ra còn bổ sung các chất vi lượng bằng cách phun Mymix hoặc HVP,...

Ghi chú :

- Nếu đất có phản ứng chua thì thế super lân bằng lân Văn Điển và bón thêm vôi từ 200-500 kg/ha

- Có thể sử dụng phân NPK thay thế phân đơn

h. Tỉa hoa, quả

Chọn 2 hoa phát triển tốt trên mỗi cành, tỉa bỏ các hoa còn lại, các hoa trên cùng một cành nên chọn ở hai mắt xa nhau. Sau khi hoa nở 5 - 7 ngày tiến hành tỉa quả, mỗi cành chỉ để lại 1-2 quả, chọn các quả phát triển tốt, không dấu vết sâu bệnh.

4. Phòng trừ một số sâu bệnh hại chính

a. Sâu hại

+ Kiến: Kiến cắn đục phá gốc cây làm hư hom giống, cành non, tai lá, nụ hoa, quả non, quả chín gây ảnh hưởng đến giá trị thương phẩm.

* Biện pháp phòng trừ :

- Vệ sinh vườn, dọn sạch các cành cây, lá khô trong vườn để không cho kiến có nơi ẩn náu.

- Ở những vườn bị nhiễm nặng, khi cây có nụ hoa, có thể sử dụng thuốc hoá học để trị nhưng phải bảo đảm thời gian cách ly an toàn. Không sử dụng thuốc hoá học trên quả một tuần trước khi thu hoạch.

- Sử dụng nước đường hoặc bả dừa khô trộn với thuốc hoá học (Regent) để diệt kiến sau khi thu hoạch quả.

+ Các loại bọ xít: Bọ xít dùng vòi chích hút vào vỏ quả, tai quả gây vết thương tạo điều kiện cho nấm bệnh và vi khuẩn gây hại làm giảm chất lượng của quả.

* Biện pháp phòng trừ :

- Vệ sinh vườn, phát quang bụi rậm, cỏ dại, bón phân chuồng hoai.

- Bọ trưởng thành có kích thước khá lớn, dễ phát hiện nên biện pháp tốt nhất là bắt bằng tay.

- Biện pháp hoá học: Có thể dùng các loại thuốc hoá học như Tiper Alpha, Factac, Karate để phun.

+ Ruồi đục quả: Ruồi đục quả là đối tượng nguy hiểm và là đối tượng kiểm dịch rất khắt khe của nhiều nước trên thế giới. Ruồi cái chích vào vỏ quả và đẻ trứng vào bên trong, bên ngoài lớp vỏ có dấu chích sẽ biến màu nâu, khi trứng nở thành dòi ăn phá bên trong quả làm thối quả và rụng.

* Biện pháp phòng trừ :

- Vệ sinh đồng ruộng, thu gom tiêu huỷ các quả rụng.

- Thu hoạch quả chín kịp thời.

- Áp dụng biện pháp bao quả.

- Sử dụng pheromone bẫy ruồi đực : Tẩm pheromone có trộn thuốc trừ sâu vào miếng thấm; gắn vào bẫy và treo lên cây; tránh ánh sáng chiếu trực tiếp vào bẫy; mỗi 2 tuần thay thuốc 1 lần; nên treo bẫy đồng loạt trên diện rộng.

- Phun mồi protein: Ruồi thành trùng cần ăn protein để con cái phát triển trứng, con đực phát triển tinh trùng. Ưu điểm của phương pháp này là giết cả ruồi cái và ruồi đực, lượng thuốc trừ sâu sử dụng ít, an toàn cho côn trùng có ích.

b. Bệnh hại

+ Bệnh thối cành:

- Tác nhân: Do nấm Alternaria sp gây ra

- Đặc điểm gây hại: Bệnh thường xảy ra vào mùa nắng. Thân cành bị thối mềm có màu vàng nâu, vết thối thường bắt đầu từ ngọn xuống.

- Biện pháp phòng trừ :

. Cung cấp đủ nước cho cây vào mùa nắng.

. Tránh tưới cây vào lúc trời nắng gắt

. Bón phân cân đối.

. Vườn phải thoát nước tốt.

. Cắt bỏ cành bị bệnh và tiêu huỷ.

. Có thể dùng Score, Mustar phun trừ.

+ Bệnh đốm nâu trên thân cành

- Tác nhân : Do nấm Gloeosporium agaves gây ra.

- Đặc điểm gây hại : Thân cành Thanh long có những đóm tròn như mắt cua màu nâu. Vết bệnh nằm rải rác hoặc tập trung, thường kéo dài thành từng vệt dọc theo thân cành.

- Biện pháp phòng trừ :

. Vệ sinh vườn, cắt và tiêu huỷ cành bệnh

. Có thể dùng các loại thuốc như Dithan M45 80WP, Carbenda 50 EC, Manozeb 80 Wp để phun trừ.

+ Bệnh thán thư:

- Tác nhân: Do nấm Colletorichum gloeosporioides gây ra.

- Đặc điểm gây hại : Bệnh gây hại chủ yếu trên hoa, quả. Trên hoa nấm tạo thành những đốm đen nhỏ làm hoa bị khô đen và rụng, trên quả già và chín có những đốm đen hơi tròn lõm vào vỏ. Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng ẩm mưa nhiều.

- Biện pháp phòng trừ :

. Tỉa cành cho cây thông thoáng, loại bỏ cành bị sâu bệnh, không cho cành tiếp xúc với đất.

. Tiêu huỷ các cành bị bệnh nặng.

. Phun thuốc phòng bệnh khi thời tiết thuận lợi cho bệnh phát sinh, phát triển (mưa nhiều)


Tác giả: (Thông tin từ Trạm Khuyến nông TP Thái Nguyên)

Bình luận

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

KỸ THUẬT HỆ THỐNG
ĐT: 0208.3753 725


khiemtic@gmail.com
Nguyễn Hùng Khiêm

LIÊN KẾT WEBSITE

Lượt truy cập
Lixao  Online: 70  
Lixao  Tuần: 28469
Lixao Lixao  Tổng: 123500553